Grenen (Europees)

Grenen (Europees)

Groeigebied: Europa

Boombeschrijving:

Hoogte circa 30m, maximal 40m hoog.  De rechte cilindervormige takvrije stam is ongeveer 20m lang en heeft een diameter van 0,6 - 0,9m, soms zelfs 1,2m.  De boomnaam, in Nederland grove den of pijnboom, wijkt bijzonder af van de naam van het hout.

Houtbeschrijving:

De kleur van vers kernhout is lichtbruin. Na verloop van tijd wordt het hout donkerder en varieert dan van geelbruin tot roodbruin en steekt het kernhout scherp af tegen het 50-100mm brede spint dat wit tot lichtgeel van kleur kan zijn. Het spint kan soms, meestal plaatselijk, enigszins donkerder dan normaal gekleurd zijn.  Dit komt door de aanwezigheid van drukhout (reactiehout), dat als een natuurlijk gebrek moet worden gezien. In het kernhout valt deze afwijking met het blote oog vrijwel niet te constateren.  Evenals de andere naaldhoutsoorten uit de gematigde luchtstreken vertoont grenen een duidelijk verschil tussen het licht gekleurde vroeghout en het donkerder laathout.  Op kwartiers gezaagd hout geeft dit een streeptekening te zien en op dosse gezaagd hout een vlamtekening.  Grenen is harshoudend.  Soms kunnen de harsgangen als uiterst fijne streepjes worden waargenomen.  Op de langsvlakken kunnen soms opvallende donkerbruine, onregelmatig gevormde kleverige vlekken voorkomen.  Deze worden veroorzaakt door het hoge harsgehalte dat plaatselijk in het weefsel aanwezig kan zijn.  Vers gezaagd of geschaafd hout verspreidt een aangename hars- of terpentijngeur.  Deze geur verdwijnt op den duur, maar als oud hout opnieuw wordt bewerkt, ruikt het weer als nieuw.  Grenen dat afkomstig is van aanplantingen (vrijwel al het grenen dat tegenwoordig wordt aangevoerd) bevat een hoog percentage spint, aangezien de pijnbomen pas op circa 25 jarige leeftijd kernhout gaan vormen.  Oude bomen uit natuurbos hebben relatief meer kernhout.  Uit onderzoek is gebleken dat de mechanische eigenschappen van grenenspint niet onderdoen voor kernhout.  Europees grenen heeft een zeer groot groeigebied met zeer verschillende klimatologische omstandigheden.  Als gevolg hiervan treedt er een grote variatie op in groeiringbreedte, volumieke massa, grootte van de cellen, celwanddikte en aantal en grootte van de kwasten.

Draad:  recht

Nerf: fijn

Drogen:

Snel, maar heeft de neiging bij de kwasten te splijten.  Dik hout uit hartgekloofde delen moet voorzichtig worden gedroogd om te voorkomen dat het dosse vlak hol gaat trekken en scheuren.  Het spint is gevoelig voor blauwschimmel en aanbevolen wordt Europees grenen zo spoedig mogelijk na het zagen te drogen.

Bewerkbaarheid:

Europees  grenen laat zich, zowel met de hand als machinaal, vrij gemakkelijk bewerken. Vooral de groeiringbreedte, de grootte en het aantal kwasten hebben een grote invloed op de bewerkbaarheid.  Met name fijnjarig hout laat zich goed bewerken.  Bij bewerking van grof snelgegroeid grenen zal bij gebruik van minder scherp gereedschap een enigszins vezelig oppervlak worden verkregen.  Bij bewerking van harsrijk hout kan de hars aan de gereedschappen blijven kleven.

Spijkeren en schroeven : goed

Lijmen:

Goed, alleen slecht bij zeer harsrijk hout.  Aanbevolen wordt het hout direct na de eindbewerking te lijmen, omdat in een warme omgeving de hars kan uitzweten wat een slechte hechting tot gevolg heeft.  Is dit toch gebeurd, dan moet voor het lijmen het hout worden ontvet.

Buigen: niet bekend

Oppervlakafwerking:

Goed, met uitzondering van sommige afwerkingsmiddelen waarbij de filmvorming kan worden gehinderd door de aanwezige hars.  Aanbevolen wordt kort voor het aanbrengen van een oppervlaktafwerkmiddel het hout eerst te ontvetten.

Toepassingen:

Europees grenen kan voor vele doeleinden worden toegepast. Voor welk gebruik het geschikt is, hangt vooral bij grenen voor een groot deel van de kwaliteit af.  Indien grenen buiten wordt gebruikt verdient het aanbeveling, in verband met het vrijwel altijd aanwezige niet-duurzame spint, hout te verduurzamenGrenen wordt in de bouw gebruikt voor deurkozijnen, ramen, deuren, binnen - en buitenbetimmering en balkhout.  Bekend zijn de kwartiers (rift) gezaagde vloeren.  In de betonbouw voor huidbeplanking, masten, roeiriemen en spanten. In de waterbouw als steigerdekken, paalhout, damwand en dordingen.

Grenen met smalle groeiringen wordt gebruikt voor meubelen.  Andere toepassingen zijn dwarsliggers, mijnhout, pallets, kisten en kratten, houtwol, papier, boompalen, hekpalen, speeltoestellen, fineer voor de triplexindustrie, enz.

Lees hier meer

Terug: welke houtsoort kiezen

Back to Top